පුරාණ ඉන්දීය ඉතිහාසය පිළිබඳ ලොව විශිෂ්ටතම සහ ප්රමුඛතම ඉතිහාසඥවරියක වන සම්මානිත මහාචාර්ය රොමිලා තාපර් (Romila Thapar), නවදිල්ලියේ ජවහර්ලාල් නේරු විශ්වවිද්යාලයේ (JNU) දශක ගණනාවක් පුරා ශාස්ත්රීය මෙහෙවරක නිරත වූ විද්වතියකි. 1960 දශකයේ සිට ඉන්දීය ඉතිහාස අධ්යයනය හුදු රාජාවලි හා දින වකවානු පෙළගැස්වීමෙන් මුදාගෙන, එය සමාජ, ආර්ථික සහ සංස්කෘතික ක්රියාවලීන් විශ්ලේෂණය කරන නූතන සමාජ විද්යාවක් (Social Science)ContinueContinue reading “ඉතිහාස ලේඛනවේදය, යටත්විජිත මිථ්යාවන් සහ හින්දුත්ව දෘෂ්ටිවාදය: ඉන්දීය ඉතිහාසය විකෘති කිරීමට එරෙහිව රොමිලා තාපර්ගේ ශාස්ත්රීය මැදිහත්වීම”
Author Archives: Jaya
සැබෑ තෝරාගැනීම ඇත්තේ නිදහස් වෙළඳාම සහ තීරුබදු පවුරු අතර නොව; ප්රාග්ධනය බලගැන්වීම සහ වැඩකරන ජනතාව බලගැන්වීම අතරය.
කර්තෘ: ඩැනියෙල් ෆින් (Daniel Finn) මූලාශ්රය: Jacobin සඟරාව (ඔක්තෝබර් 29) මීට වසර විසිපහකට පමණ පෙර, ‘ගෝලීය යුක්තිය උදෙසා වූ ව්යාපාරයට’ (Global justice movement) පටු, ගෝත්රික ජාතිකවාදයක් ප්රවර්ධනය කරන්නේය යන චෝදනාවට මුහුණ දීමට සිදුවිය. මෙම චෝදනාව එල්ල කරන ලද්දේ The Economist සහ The New Republic වැනි වැදගත් යැයි සැලකෙන, ඉදිරිගාමී යැයි කියාගන්නා මාධ්ය ආයතන විසිනි. එකලContinueContinue reading “සැබෑ තෝරාගැනීම ඇත්තේ නිදහස් වෙළඳාම සහ තීරුබදු පවුරු අතර නොව; ප්රාග්ධනය බලගැන්වීම සහ වැඩකරන ජනතාව බලගැන්වීම අතරය.”
කෘත්රිම බුද්ධි අධිරාජ්යය, නූතන ධනවාදය සහ මානව ශිෂ්ටාචාරයේ ඉරණම: අරුන්දතී රෝයි සහ නයෝමි ක්ලයින්ගේ විචාරාත්මක කතිකාවත
කෘත්රිම බුද්ධිය (Artificial Intelligence – AI) හුදෙක් තාක්ෂණික මෙවලමක් පමණක්ද? නැතහොත් එය මානව භාෂාව, චින්තනය, ශ්රමය සහ සමස්ත ශිෂ්ටාචාරයම පෞද්ගලීකරණය කරමින් නව යටත්විජිතවාදයක් කරා ලෝකය රැගෙන යන බලවේගයක්ද? ලෝක ප්රකට ලේඛිකාවන් සහ සමාජ ක්රියාකාරිනියන් දෙපළක් වන අරුන්දතී රෝයි සහ නයෝමි ක්ලයින්ගේ සහභාගීත්වයෙන් පැවති සංවාදයක් ඇසුරින් සම්පාදිත මෙම ලිපියෙන්, කෘත්රිම බුද්ධි විප්ලවය පිටුපස සැඟවුණු දේශපාලනික, ආර්ථිකContinueContinue reading “කෘත්රිම බුද්ධි අධිරාජ්යය, නූතන ධනවාදය සහ මානව ශිෂ්ටාචාරයේ ඉරණම: අරුන්දතී රෝයි සහ නයෝමි ක්ලයින්ගේ විචාරාත්මක කතිකාවත”
ඉන්දියාව සහ යුරෝපා සංගමය අතර නව ඓතිහාසික වෙළඳ ගිවිසුම ලංකාවට කෙසේ බලපායි ද?
දශක දෙකක සාකච්ඡාවලින් අනතුරුව පසුගිය අඟහරුවාදා ප්රකාශයට පත් කරන ලද ඉන්දියාව සහ යුරෝපා සංගමය අතර නව නිදහස් වෙළඳ ගිවිසුම, යුරෝපීය කොමිසමේ සභාපතිනි උර්සුලා වොන්ඩර් ලේයන් හැඳින්වූයේ “සියලු ගිවිසුම්වල මෑණියන්” (mother of all deals) ලෙසිනි. යුරෝපය හා ඉන්දියාව එක් ව ගත් විට සමස්ත ජනගහනය බිලියන දෙකකි. මේ එකතුව ගෝලීය දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් (GDP) හතරෙන් එකක් නියෝජනය කරන ආර්ථිකයන් ලෙස හැදින්විය හැකිය. මෙම ගිවිසුම්ContinueContinue reading “ඉන්දියාව සහ යුරෝපා සංගමය අතර නව ඓතිහාසික වෙළඳ ගිවිසුම ලංකාවට කෙසේ බලපායි ද?”
අධ්යාපනයේ අරමුණ කුමක් විය යුතුද? ඉන්දියාව දෙස ද බලමු
අපේ අධ්යාපන ක්රමයේ ඔය කියන තරම් වරදක් නැත යන්නේ සිට අපේ දරුවන්ට ලැබෙන්නේ අකාර්යක්ෂම යල් පැන ගිය අධ්යාපනයකි යන්න දක්වා පුළුල් පරාසයක අදහස් වලට කන් දීමට මේ දිනවල අපට සිදුවී තිබේ. අධ්යාපනයේ වරදක් නැති බව කියන ඇතැම් උදවිය ඒ සඳහා දෙන උදාහරණයක් වන්නේ පිටරට විශ්ව විද්යාල වලට යන අපේ දරුවන් ඉතා විශිෂ්ට ලෙස තම අධ්යාපනContinueContinue reading “අධ්යාපනයේ අරමුණ කුමක් විය යුතුද? ඉන්දියාව දෙස ද බලමු”
විද්යුත් මාධ්ය නියාමනය කළ යුත්තේ සංඛ්යාත සීමාවීමේ තර්කය මත පමණක්ද?
මේ අන්තර්ජාල යුගයේ විද්යුත් විකාශන මාධ්ය නියාමනයට ඓතිහාසික හේතුව වූ විකාශන සංඛ්යාතවල පවතින සීමිත බව (Scarcity of spectrum) තව දුරටත් නියාමනය සඳහා වලංගුවන හේතුවක් නොවේ යැයි ඇතැම් මාධ්ය අයිතිකරුවන් පවසන බව අසන්නට ලැබේ. ඒ සඳහා සංඛ්යාත ජනතාවගේ යැයි 1930 ගනන්වල ඇමරිකාවේ නඩුවක තීන්දුව 1960 ගනන්වල අහෝසිකළ බවට සාවද්ය කරුණුද ගෙන හැර දක්වන බව පෙනේ. විද්යුත්ContinueContinue reading “විද්යුත් මාධ්ය නියාමනය කළ යුත්තේ සංඛ්යාත සීමාවීමේ තර්කය මත පමණක්ද?”
විද්යුත් මාධ්ය, හිරු, පොලිසිය, ආණ්ඩුවේ විදුලි සංදේශ කොමිසම සහ අපි
හිරු රූපවාහිනිය විසින් සාවද්ය කරුණු අඩංගු පුවතක් ප්රචාරය කරනු ලැබීමේ චෝදනාවක් ගැන විද්යුත් මාධ්ය විකාශන බලපත්ර අධිකාරිය වන විදුලි සංදේශ කොමිසමේ අවධානය යොමු කිරීමට පොලිසිය තීරණය කර ඇති බව පොලිස් මාධ්ය ප්රකාශකයා පැවසූ බව වාර්තා විය. නීත්යනුකූල නොවන අන්දමින් රජය පෙරලීමට කුමන්ත්රණය කිරීම වැනි බරපතළ චෝදනාවක දී දී හැරෙන විට විකාශන බලපත්ර ලාභීන් විසින් සියContinueContinue reading “විද්යුත් මාධ්ය, හිරු, පොලිසිය, ආණ්ඩුවේ විදුලි සංදේශ කොමිසම සහ අපි”
සංවිචාරණීය සමාජයක් ගැන
speechify.app.link/z3y5DXrejYb
පුරපති මම්දානිගේ අයවැය: ගණන් බැලීම් නිවැරදි විය හැක
ට්රම්ප්ගේ දක්ෂිණාංශික අධිකාරවාදයට අභියෝග කරමින් ජයගත් නිව් යෝර්ක් නගරයේ නව සමාජවාදී පුරපතිවරයා සැබෑ රාජ්ය මූල්ය සීමාවන්ට මුහුණ දී සිටිය ද, ඔහුට සැබෑ අවස්ථාද ඇත. ශක්තිමත් බදු පදනමක්, ප්රයෝජනවත් ප්රතිසංස්කරණ සහ පැහැදිලි දේශපාලන ජන වරමක් සමඟින්, පුරපති ස්රාන් මම්දානිට Zohran Mamdani හට පාලනය කිරීමට අවශ්ය මෙවලම් ඇතිතරම් තිබේ. මම්දානි පාලනයක් සඳහා, සාර්ථකත්වය යනු අවම වශයෙන් කරුණුContinueContinue reading “පුරපති මම්දානිගේ අයවැය: ගණන් බැලීම් නිවැරදි විය හැක”
ඔබේ ප්රජාතන්ත්රවාදය බිඳ දමමින් තිබුණහොත් ඔබ කෙසේ හැසිරෙනු ඇත්ද?
ට්රම්ප් වර්ගයේ දක්ෂිණාංශික අලිබරල්(illiberal) දේශපාලනය ගැන බ්රිතාන්යයේ ගාඩියන් පුවත්පතට ඇන්ඩි බෙකට් ඉහත සිරස්තලයෙන් සපයා තිබූ තීරු ලිපිය කියැවීම වටී. පහත දැක්වෙන්නේ එහි සිංහල පරිවර්තනයකි. ඔබේ ප්රජාතන්ත්රවාදය බිඳ දමමින් තිබුණහොත් ඔබ කෙසේ හැසිරෙනු ඇත්ද යන ප්රශ්නය කලක් බොහෝ බටහිර රටවල අධ්යයනමය ප්රශ්නයක් පමණක් විය. 1930 ගණන්වල හිට්ලර්ගේ මූලිකත්වයෙන් මෙම ක්රියාවලිය සිදු වූ සමාජයන් වඩ වඩාත් අතීතයටContinueContinue reading “ඔබේ ප්රජාතන්ත්රවාදය බිඳ දමමින් තිබුණහොත් ඔබ කෙසේ හැසිරෙනු ඇත්ද?”